Co van Stee, beeldhouwen

De hobby van…….. Co van Stee

Januari 2014
Bescheidenheid siert de mens. En dat gezegde gaat zeker op voor Co van Stee. Maar wat maakt die bescheiden man mooie dingen; tekeningen, schilderijen, houtsnijwerk en beeldhouwwerk. Ik moet mij helaas beperken tot het houtsnij en beeldhouwwerk van Co want anders moet er een speciale editie verschijnen van Eén. Het zat er al jong in bij Co. Als jongetje van vier jaar tekende hij al graag, veel en goed. Vader van Stee, slager te Yerseke bracht altijd na zijn wekelijkse rondje langs zijn klantenkring, een schoolschrift mee voor Cootje. Voor het slapengaan was datzelfde schrift al vol. Nee niet vol gekrast, maar met voor een vierjarig jochie al fraai tekenwerk.

Dat hij ook aanleg had voor beeldhouwwerk kwam eerst goed aan het licht toen hij zich waagde aan het uitsnijden van gezichten in suikerbieten. Al snel daarna werd het eerste werkstuk geboren uit een brok hout: een fraai vrouwenfiguur die tegen een rotswand aan leunt. Prachtig! Vele tientallen pareltjes van beeldhouwwerk kwamen en komen er nog steeds uit de handen van Co. 

En de meeste van die pronkstukjes zijn te bewonderen in huize van Stee in de Diezestraat. De Zeeuwse familie van Stee verhuisde van Yerseke naar Kruiningen. Op de zolderverdieping leefde Co zich uit op een kalkmuren wand door er een levensgrote schildering te maken van de doop van Christus door Johannes in de Jordaan. Familie en kennissen vonden het prachtig en de oh ’s en de ah ’s waren gemeend.

Bij het aanbreken van de jaarlijkse grote schoonmaak kwam een propere buurvrouw een handje helpen. Helaas voor Co te proper, want zij vond dat de door Co zo fraai beschilderde muur aan een grondige opknapbeurt toe was. Zij kon, zo bleek helaas te goed overweg te kunnen met de witkwast. De oh ’s klonken wederom, maar nu van ontzetting. De Watersnoodramp van 1953 heeft Co in al zijn hevigheid mee gemaakt. Het kolkende water steeg in huize van Stee meters hoog tot op de zolder. Alle, maar dan ook alle schilderijen, tekeningen en beeldhouwwerken van Co gingen verloren. Het enige wat hij mee kon nemen was de tegen de muur leunende vrouw. En dat leunen doet zij nog steeds, want zij staat mooi te zijn in de woonkamer van Co en Janny.

De familie van Stee evacueerde naar Biezelinge op Zuid-Beveland. Daar liet Co zijn oog vallen op de acht jaar jongere Janny.

Toen het water na negen maanden was gezakt ging Co terug naar Kruiningen met in zijn binnenzak wat schetsjes van Janny. Terug in Kruiningen maakte hij van haar een mooi portret uit hout zodat hij haar niet kon vergeten, hoewel zonder portret had hij het ook best gered hoor want zij stond op zijn netvlies gegrift. Het meisje uit Biezelinge, deze gezellige Zeeuwse ‘babbelaar’ is nu al bijna 55 jaar met die jongen uit Kruiningen getrouwd en zij vindt het portret dat Co van haar maakte nog steeds mooi.

In de tuin van het gezin van Stee in Kruinigen stond een prachtige en rijk dragende notenboom. Maar negen maanden in het water staan bleek van de boom teveel gevraagd. Uit de stam heeft Co een werkelijk prachtig vrouwenfiguur gesneden, die zo lijkt het, uit de stam oprijst. Nee, liever geen foto in Eén want misschien zijn er mensen die er aanstoot aan nemen zegt de o zo zorgvuldige Co. U moet daarom maar eens bij hem gaan kijken hoe mooi het in het ‘echie’ is. U bent welkom. Co gebruikt verschillende materialen, zoals hout, klei en steen. Zijn voorkeur gaat uit naar klei omdat je daar nog het beste je gevoel in kunt leggen of anders gezegd in kunt kneden.

Bij het maken van een portret c.q. kop zijn voor Co de oren het moeilijkst. Wat dat betreft kun je een oor het beste vergelijken met een vingerafdruk. Uniek dus. Veel van zijn werkstukken maakt hij bij de Noorder Kunstkring, of in zijn schuur, en soms op het aanrecht in de keuken maar ja, daar is Janny niet altijd blij mee. Het laatste stuk van Co is een beeld van een Syrische vader die in zijn armen zijn dode zoon draagt. Die foto greep Co erg aan en inspireerde hem die schokkende foto in steen uit te beelden. Regelmatig wordt hij gevraagd om te exposeren.

Zo werd hij uitgenodigd door de bibliotheek van Callantsoog en Nieuwe Niedorp. Ook het stadskantoor in Schagen wilde graag zijn werk laten zien. In een wijkcentrum van Alkmaar werden een elftal vrijwilligers in het zonnetje gezet. Deze vrijwilligers kregen als blijk van waardering elk een beeldje van een bekende kunstenaar uit Den Helder, zo zei de uitreikende persoon in zijn speech. Het was voor Co een eer en genoegen om de beeldjes te maken. Thuis bij familie en vrienden staat ook het nodige moois van Co, maar hij strooit er niet mee. In de meeste vertrekken van huize van Stee zelf staat menig beeldhouwwerk en hangen er schilderijen. Maar ook weer niet teveel hoor want het moet geen tentoonstelling worden vindt Janny.

Kleinzoon Nick treedt in de voetsporen van zijn opa. Hij is uit hetzelfde hout gesneden want ook hij vindt beeldhouwen en schilderen geweldig .Het advies dat opa Co aan Nick gaf, was om niet meteen met olieverf te beginnen en zich ook niet direct aan een stuk steen te wagen. Niet meteen een Rembrandt of Michelangelo willen zijn. Eerst flink oefenen met waterverf en stoeien met klei. En het opvolgen van dit advies van opa heeft goed uitgepakt want de creaties van Nick mogen gezien worden. Een groot voorbeeld voor Co zelf is de bekende beeldhouwer Rodin. Met name het werk met de titel ‘Burgers van Calais’ vindt Co indrukwekkend. Samen met Janny heeft hij in de loop der jaren heel wat musea bezocht. Dat doet hij nog steeds graag, maar wel minder. Om mij heen kijkend mompel ik iets over verhuizen. Ik had het niet moeten doen, want als er iets is waar Co tegenop ziet is dat het wel, want die man heeft nogal wat staan en hangen. Maar het was eruit voor ik er erg in had. Gelukkig werd Co niet boos en ik geloof trouwens niet dat gauw boos worden in zijn woordenboek voorkomt.

Gezelligheid kent geen tijd , dat klopt want de tijd bij Co en Janny vloog om en o ja ik moet wat rechtzetten. Dat van “Ons Zeeuwen bin zuunig” klopt absoluut niet, want de gevulde koek die ik bij de koffie kreeg had de afmeting van een grammofoonplaat.

Rien Schelhaas